Ngành giáo dục thành phố Vũng Tàu: Đảm bảo an toàn cho học sinh khi tham gia môi trường mạng
04:39:00 | 07-04-2023

Trong những năm học gần đây, bên cạnh thúc đẩy thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố Vũng Tàu đã chú trọng các giải pháp đảm bảo an toàn cho học sinh khi khai thác, tham gia môi trường mạng. Bảo vệ trẻ em và quản lý việc sử dụng Internet ở trường lớp cũng như gia đình đang là vấn đề lớn được xã hội quan tâm. Bên cạnh đó, nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng an toàn cho học sinh khi sử dụng Internet, các nhà trường tại thành phố Vũng Tàu đã áp dụng nhiều biện pháp hiệu quả như: đưa nội dung an toàn mạng vào môn học công nghệ thông tin, môn kỹ năng sống, ban hành quy định về việc sử dụng mạng xã hội dành cho học sinh, tổ chức các hội thảo về an toàn mạng có sự đồng hành cùng các chuyên gia và phụ huynh…Qua đó, giúp học sinh chủ động tiếp cận kho học liệu lớn phục vụ học tập, trang bị cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước những thông tin xấu, độc trên mạng Internet.

(Giờ học môn Tin học của các em học sinh trường Tiểu học Phước An, thành phố Vũng Tàu)

Năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 830/TTg-CP về Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 – 2025” hướng tới mục tiêu kép là bảo vệ bí mật đời sống riêng tư, ngăn chặn các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại trẻ em, trong đó chú trọng trang bị hệ miễn dịch số cho các em; duy trì một môi trường mạng lành mạnh, phát triển hệ sinh thái các sản phẩm, ứng dụng Việt cho trẻ em học tập, kết nối, giải trí một cách sáng tạo. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành một Chương trình ở cấp quốc gia riêng vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Quyết định 830/QĐ-TTg không chỉ tập trung vào vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng mà còn mong muốn thúc đẩy phát triển các sản phẩm, ứng dụng, công cụ, để giúp để trẻ em truy cập, khai thác nguồn tài nguyên trực tuyến một cách chủ động, hiệu quả và an toàn.

Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết Việt Nam đang có khoảng 24,7 triệu trẻ em, chiếm gần 25% dân số, trong đó 2/3 các em có thể tiếp cận thiết bị kết nối Internet. Theo thống kê, 82% trẻ em Việt Nam trong độ tuổi 12-13 tuổi có sử dụng Internet. Con số này tăng lên 93% đối với trẻ từ 14-15 tuổi. Hoạt động trực tuyến phổ biến nhất của trẻ em là học tập; vui chơi giải trí và kết nối liên lạc với bạn bè người thân. Đáng lưu ý, có 49% trẻ em sử dụng Internet để chơi điện tử ít nhất 1 tuần/lần. Thực tế đó cho thấy, không gian mạng đang có ảnh hưởng quan trọng thế nào đối với sự phát triển của trẻ em. Trẻ em được cha mẹ trang bị thiết bị di động từ rất sớm. Theo khảo sát của cha mẹ về sự an toàn trên mạng của Google trong năm 2022 cho thấy, độ tuổi trung bình trẻ em Việt Nam sở hữu điện thoại là 09 tuổi trong khi độ tuổi trung bình trẻ được trao đổi với an toàn thông tin mạng là 13 tuổi.

Theo thông tin từ Phòng GD&ĐT thành phố Vũng Tàu thì: Ứng dụng công nghệ thông tin, internet trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo đã tạo ra những chuyển biến và đổi mới quá trình dạy và học tại thành phố Vũng Tàu. Việc khai thác và sử dụng mạng internet trong học tập đã giúp các em học sinh có cơ hội tiếp cận được với nguồn tri thức khổng lồ và các phương pháp học mới một cách nhanh chóng, dễ dàng hơn. Quy định của Bộ GD&ĐT thì tin học và ngoại ngữ là 2 môn bắt buộc cho học sinh tiểu học từ lớp 3. Các phòng học có thiết bị nghe nhìn, thiết bị kết nối Internet và đảm bảo an toàn trong hoạt động dạy học. Tuy nhiên, việc trẻ được tiếp xúc với Internet cũng đặt ra những vấn đề về việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đặc biệt là bảo vệ các em khỏi nguy cơ bị tấn công mạng, các hành vi bắt nạt, lạm dụng trẻ em và những nguồn thông tin xấu, độc…. Trên thực tế, dù đang được trang bị các phòng máy kết nối Internet nhưng nhiều trường học tại thành phố Vũng Tàu lại chưa có các phương thức, hướng dẫn cụ thể để quản lý cũng như bảo vệ an toàn mạng. Trên môi trường mạng, trẻ có thể dễ dàng truy cập đến các nội dung giáo dục, giải trí và kết bạn từ khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên chính sự thuận tiện đó cũng mang đến mặt trái cho việc dễ dàng truy cập mạng Internet khi tiếp xúc với các nội dung: lừa đảo, lợi dụng, bạo lực, virus, khiêu dâm… Trẻ em cần được bảo vệ trước những nội dung không lành mạnh và cần được hướng dẫn cách để có một trải nghiệm tốt khi dùng internet.

Khi được hỏi về vấn đề sử dụng Internet hiện nay ở lứa tuổi học sinh, cô Dương Thị Lam – giáo viên Trường THCS Ngô Sĩ Liên, thành phố Vũng Tàu cho biết: Khác với thế giới thực, người đủ tuổi mới trở thành công dân, thì một khi trẻ em lên mạng là đã trở thành những công dân số. Các em đã không thể an toàn trong sự bao bọc của cha mẹ hay thầy cô. Nếu các em vào internet từ sớm và chưa có những kiến thức, kỹ năng phù hợp, chưa có những chương trình để có thể kích hoạt sự phát triển của các em thì sẽ rất dễ ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý cũng như sức khoẻ của các em. Các em cần được giáo dục, trang bị các kiến thức để trở thành công dân số chuẩn, có kiến thức, kỹ năng, tư duy phản biện và thấu cảm để bảo vệ bản thân mình trước các rủi ro trên môi trường mạng, vừa tận dụng những lợi thế mà công nghệ mang lại để phát triển toàn diện. Thầy cô và cha mẹ cần là người đồng hành hướng dẫn trẻ trong tiến trình trưởng thành này bằng sự tôn trọn, hỗ trợ, đồng hành.

Là một học sinh thường xuyên sử dụng Internet để học tập, tham gia các cuộc thi qua mạng, em Hoàng Lan Anh, học sinh khối lớp 9, Trường THCS Duy Tân, thành phố Vũng Tàu trở thành "người sử dụng mạng Internet thông thái", phục vụ tốt cho việc học tập và giành nhiều giải cao cuộc thi học sinh giỏi cấp thành phố, cấp tỉnh. Em Lan Anh cho biết: Thông qua các trang mạng xã hội, chúng em biết thêm nhiều kiến thức về các vấn đề thời sự, vấn đề liên quan đến cuộc sống, phục vụ tốt cho việc học tập. Tuy nhiên, trên môi trường mạng cũng có rất nhiều thông tin, chúng em phải biết chắt lọc thông tin mình cần phục vụ học tập, tránh thông tin xấu, độc, không có lợi cho bản thân. Được thầy, cô giáo hướng dẫn học tập, hầu hết chúng em sử dụng những trang web uy tín để phục vụ nhiệm vụ học tập của mình.

(Giờ học được sử dụng Internet của các em học sinh trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, thành phố Vũng Tàu)

Theo Lãnh đạo Phòng GD&ĐT thành phố Vũng Tàu thì: Trong những năm gần đây, Phòng GD&ĐT thành phố Vũng Tàu đã hướng dẫn các nhà trường tăng cường tuyên truyền cho các cán bộ quản lý, giáo viên sử dụng mạng xã hội, Internet an toàn; tăng cường công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh; phối hợp với phụ huynh học sinh cùng giáo dục con trong thời đại 4.0; hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội đảm bảo an toàn.... Ban giám hiệu các Trường tại thành phố Vũng Tàu đã và đang phối hợp với Công an thành phố Vũng Tàu tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn học sinh cư xử, tham gia mạng xã hội có hiệu quả và văn hóa nhất. Ngoài trường học, gia đình là môi trường lý tưởng để giáo dục học sinh về cách tự đảm bảo sự an toàn trên mạng xã hội. Nhà trường đóng vai trò dẫn dắt học sinh, đồng hành cùng phụ huynh trong việc hướng dẫn, định hướng các em sử dụng hiệu quả Internet trong học tập và tích cực tham gia các cuộc thi, giao lưu qua mạng, giúp các em được cọ sát, trải nghiệm kiến thức trên môi trường học tập hiện đại, kiến thức mở.

Có thể thấy rằng, để đảm bảo an toàn cho học sinh khi tham gia môi trường mạng thì ngoài các giải pháp công nghệ cần trang bị để quản lý, bảo vệ các hệ thống internet và tạo ra môi trường hoạt động an toàn, lành mạnh trong nhà trường thì việc giáo dục ý thức và đồng hành cùng các em học sinh khi hoạt động trên môi trường mạng là vô cùng quan trọng đối với mỗi nhà trường, mỗi gia đình tại thành phố Vũng Tàu hiện nay./.

Bài, ảnh: Lê Ngân, BBT